Zakładanie spółek – jaką spółkę wybrać?

  • obsługa prawna firm kraków

Założenie i rejestracja spółki prawa handlowego (niezależnie jakiej) wiąże się ze spełnieniem ściśle określonych wymagań określonych w szczególności przez przepisy Kodeksu Spółek Handlowych. Należy pamiętać, że spółką prawa handlowego nie jest spółka cywilna, a są nimi spółka jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna, z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcyjna. Nie wszystkie z nich są też osobami prawnymi (osobowość prawną posiada jedynie spółka z o.o. oraz akcyjna). Poniżej w skrócie opisano podstawowe warunki powstania spółek prawa handlowego.

 

Zakładanie spółki jawnej – jak założyć spółkę jawną?

Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. W spółce jawnej każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.

Umowa spółki powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności i powinna koniecznie zawierać:

  • firmę i siedzibę spółki;
  • określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość;
  • przedmiot działalności spółki;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

Należy pamiętać, że spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Rejestracja spółki jawnej wymaga więc zgłoszenia, w którym należy określić:

  • firmę, siedzibę i adres spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) wspólników oraz adresy wspólników albo ich adresy do doręczeń;
  • nazwiska i imiona osób, które są uprawnione do reprezentowania spółki, i sposób reprezentacji.

 

Zakładanie spółki partnerskiej – jak założyć spółkę partnerską?

Spółką partnerską jest spółka osobowa, utworzona przez wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą. Co do zasady spółka może być zawiązana w celu wykonywania więcej niż jednego wolnego zawodu. Partnerami w spółce mogą być wyłącznie osoby fizyczne, uprawnione do wykonywania wolnych zawodów: adwokata, aptekarza, architekta, inżyniera budownictwa, biegłego rewidenta, brokera ubezpieczeniowego, doradcy podatkowego, maklera papierów wartościowych, doradcy inwestycyjnego, księgowego, lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, notariusza, pielęgniarki, położnej, radcy prawnego, rzecznika patentowego, rzeczoznawcy majątkowego i tłumacza przysięgłego.

Partner nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki powstałe w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu w spółce, jak również za zobowiązania spółki będące następstwem działań lub zaniechań osób zatrudnionych przez spółkę na podstawie umowy o pracę lub innego stosunku prawnego, które podlegały kierownictwu innego partnera przy świadczeniu usług związanych z przedmiotem działalności spółki.

Firma spółki partnerskiej powinna zawierać nazwisko co najmniej jednego partnera, dodatkowe oznaczenie „i partner” bądź „i partnerzy” albo „spółka partnerska” oraz określenie wolnego zawodu wykonywanego w spółce. Należy przy tym pamiętać, że firmy z oznaczeniem „i partner” bądź „i partnerzy” albo „spółka partnerska” oraz skrótu „sp. p.” może używać tylko spółka partnerska.

Umowa spółki partnerskiej powinna zawierać:

  • określenie wolnego zawodu wykonywanego przez partnerów w ramach spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • nazwiska i imiona partnerów, którzy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, w przypadku, gdy umowa przewiduje, że jeden albo większa liczba partnerów godzą się na ponoszenie odpowiedzialności tak jak wspólnik spółki jawnej.
  • w przypadku gdy spółkę reprezentują tylko niektórzy partnerzy, nazwiska i imiona tych partnerów;
  • firmę i siedzibę spółki;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;
  • określenie wkładów wnoszonych przez każdego partnera i ich wartość.

Umowa spółki partnerskiej powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności.

Konieczna jest także rejestracja spółki partnerskiej. Zgłoszenie spółki do sądu rejestrowego powinno zawierać:

  • firmę, siedzibę, adres spółki, nazwiska i imiona partnerów oraz ich adresy albo adresy do doręczeń;
  • określenie wolnego zawodu wykonywanego przez partnerów w ramach spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • nazwiska i imiona partnerów, którzy są uprawnieni do reprezentowania spółki; nie dotyczy to przypadku, gdy umowa spółki nie przewiduje ograniczeń prawa reprezentacji przez partnerów;
  • nazwiska i imiona prokurentów lub osób powołanych w skład zarządu;
  • nazwiska i imiona partnerów, którzy ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, w przypadku, gdy umowa przewiduje, że jeden albo większa liczba partnerów godzą się na ponoszenie odpowiedzialności tak jak wspólnik spółki jawnej;

Do zgłoszenia spółki partnerskiej do sądu rejestrowego należy dołączyć dokumenty potwierdzające uprawnienia każdego partnera do wykonywania wolnego zawodu

Spółka partnerska również powstaje z chwilą wpisu do rejestru.


Zakładanie spółki komandytowej – jak założyć spółkę komandytową?

Spółką komandytową jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona. Komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli tylko do wysokości sumy komandytowej. 

Umowa spółki komandytowej powinna być zawarta w formie aktu notarialnego i zawierać:

  • firmę i siedzibę spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;
  • oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość;
  • oznaczony kwotowo zakres odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli (sumę komandytową).

Firma spółki komandytowej powinna zawierać nazwisko jednego lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie „spółka komandytowa”. Jeżeli komplementariuszem jest osoba prawna, firma spółki komandytowej powinna zawierać pełne brzmienie firmy (nazwy) tej osoby prawnej z dodatkowym oznaczeniem „spółka komandytowa”. Nie wyklucza to zamieszczenia nazwiska komplementariusza, który jest osobą fizyczną. Nazwisko komandytariusza nie może być zamieszczane w firmie spółki. W przypadku zamieszczenia nazwiska lub firmy (nazwy) komandytariusza w firmie spółki, komandytariusz ten odpowiada wobec osób trzecich tak jak komplementariusz. 

Rejestracja spółki komandytowej polega na zgłoszeniu do sądu rejestrowego, które powinno zawierać:

  • firmę, siedzibę i adres spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) komplementariuszy oraz odrębnie nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) komandytariuszy, a także okoliczności dotyczące ograniczenia zdolności wspólnika do czynności prawnych, jeżeli takie istnieją;
  • nazwiska i imiona osób uprawnionych do reprezentowania spółki i sposób reprezentacji; w przypadku gdy komplementariusze powierzyli tylko niektórym spośród siebie prowadzenie spraw spółki – zaznaczenie tej okoliczności;
  • sumę komandytową.

Spółka komandytowa powstaje z chwilą wpisu do rejestru.

 

Zakładanie spółki komandytowo-akcyjnej – jak założyć spółkę S.K.A.?

Spółką komandytowo-akcyjną jest spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki.

Kapitał zakładowy spółki komandytowo-akcyjnej powinien wynosić co najmniej 50 000 złotych.

Osoby podpisujące statut są założycielami spółki. Statut powinni podpisać co najmniej wszyscy komplementariusze.

Statut spółki komandytowo-akcyjnej powinien być sporządzony w formie aktu notarialnego i zawierać:

  • firmę i siedzibę spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;
  • oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego komplementariusza oraz ich wartość;
  • wysokość kapitału zakładowego, sposób jego zebrania, wartość nominalną akcji i ich liczbę ze wskazaniem, czy akcje są imienne, czy na okaziciela;
  • liczbę akcji poszczególnych rodzajów i związane z nimi uprawnienia, jeżeli mają być wprowadzone akcje różnych rodzajów;
  • nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) komplementariuszy oraz ich siedziby, adresy albo adresy do doręczeń;
  • organizację walnego zgromadzenia i rady nadzorczej, jeżeli ustawa lub statut przewiduje ustanowienie rady nadzorczej.

Firma spółki komandytowo-akcyjnej powinna zawierać nazwiska jednego lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie „spółka komandytowo-akcyjna”. Jeżeli komplementariuszem jest osoba prawna, firma spółki komandytowo-akcyjnej powinna zawierać pełne brzmienie firmy (nazwy) tej osoby prawnej z dodatkowym oznaczeniem „spółka komandytowo-akcyjna”. Nie wyklucza to zamieszczenia nazwiska komplementariusza, który jest osobą fizyczną. Nazwisko albo firma (nazwa) akcjonariusza nie może być zamieszczane w firmie spółki. W przypadku zamieszczenia nazwiska albo firmy (nazwy) akcjonariusza w firmie spółki akcjonariusz ten odpowiada wobec osób trzecich tak jak komplementariusz.

Zgłoszenie spółki komandytowo-akcyjnej do sądu rejestrowego powinno zawierać:

  • firmę, siedzibę i adres spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • wysokość kapitału zakładowego, liczbę i wartość nominalną akcji;
  • liczbę akcji uprzywilejowanych i rodzaj uprzywilejowania, jeżeli statut je przewiduje;
  • wzmiankę, jaka część kapitału zakładowego została wpłacona przed zarejestrowaniem;
  • nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) komplementariuszy oraz okoliczności dotyczące ograniczenia ich zdolności do czynności prawnych, jeżeli takie istnieją;
  • nazwiska i imiona osób uprawnionych do reprezentowania spółki i sposób reprezentacji; w przypadku gdy komplementariusze powierzyli tylko niektórym spośród siebie prowadzenie spraw spółki – zaznaczenie tej okoliczności;
  • jeżeli przy zawiązaniu spółki akcjonariusze wnoszą wkłady niepieniężne – zaznaczenie tej okoliczności;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

Rejestracja spółka komandytowo-akcyjnej jest konieczna, gdyż również ta spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru.

 

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – jak założyć spółkę z o.o.?

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być zawiązana wyłącznie przez inną jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki.

Kapitał zakładowy spółki powinien wynosić co najmniej 5000 złotych. Wartość nominalna udziału nie może być niższa niż 50 złotych.

Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinna być zawarta w formie aktu notarialnego i określać:

  • firmę i siedzibę spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • wysokość kapitału zakładowego;
  • czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział;
  • liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

Firma spółki może być obrana dowolnie; powinna jednak zawierać dodatkowe oznaczenie „spółka z ograniczoną odpowiedzialnością”.

Do powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga się:

  • zawarcia umowy spółki;
  • wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki;
  • powołania zarządu;
  • ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego ustawa lub umowa spółki;
  • wpisu do rejestru.

Z chwilą zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. 

Rejestracja spółki z o.o. jest obowiązkowa. Zgłoszenie do sądu rejestrowego powinno zawierać:

  • firmę, siedzibę i adres spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • wysokość kapitału zakładowego;
  • określenie, czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział;
  • nazwiska, imiona i adresy członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki;
  • nazwiska i imiona członków rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli ustawa lub umowa spółki wymaga ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej;
  • jeżeli wspólnicy wnoszą do spółki wkłady niepieniężne – zaznaczenie tej okoliczności;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;
  • jeżeli umowa wskazuje pismo przeznaczone do ogłoszeń spółki – oznaczenie tego pisma.

Zgłoszenie do sądu rejestrowego spółki jednoosobowej powinno również zawierać nazwisko i imię albo firmę (nazwę) i siedzibę oraz adres jedynego wspólnika, a także wzmiankę, że jest on jedynym wspólnikiem spółki.

Do zgłoszenia spółki należy dołączyć:

  • umowę spółki;
  • oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady zostały wniesione w całości przez wszystkich wspólników,
  • jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki, dowód ich ustanowienia, z wyszczególnieniem składu osobowego.

Jednocześnie ze zgłoszeniem należy złożyć podpisaną przez wszystkich członków zarządu listę wspólników z podaniem nazwiska i imienia lub firmy (nazwy) oraz liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich. Adresy członków zarządu należy dołączyć do zgłoszenia spółki oraz zmian w jej składzie osobowym, a także w przypadku każdorazowej zmiany adresu. Do chwili zgłoszenia zmiany adresu adres zgłoszony do rejestru jest adresem, na który dokonuje się doręczeń dla członka zarządu.

 

Zakładanie spółki akcyjnej – jak założyć spółkę akcyjną?

Zawiązać spółkę akcyjną może jedna albo więcej osób. Spółka akcyjna nie może być zawiązana wyłącznie przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Statut spółki akcyjnej powinien być sporządzony w formie aktu notarialnego. Akcjonariusze są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w statucie i  nie odpowiadają za zobowiązania spółki.

Kapitał zakładowy spółki akcyjnej dzieli się na akcje o równej wartości nominalnej. Kapitał zakładowy spółki powinien wynosić co najmniej 100 000 złotych. Wartość nominalna akcji nie może być niższa niż 1 grosz.

 Statut spółki akcyjnej powinien określać:

  • firmę i siedzibę spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;
  • wysokość kapitału zakładowego oraz kwotę wpłaconą przed zarejestrowaniem na pokrycie kapitału zakładowego;
  • wartość nominalną akcji i ich liczbę ze wskazaniem, czy akcje są imienne, czy na okaziciela;
  • liczbę akcji poszczególnych rodzajów i związane z nimi uprawnienia, jeżeli mają być wprowadzone akcje różnych rodzajów;
  • nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) założycieli;
  • liczbę członków zarządu i rady nadzorczej albo co najmniej minimalną lub maksymalną liczbę członków tych organów oraz podmiot uprawniony do ustalenia składu zarządu lub rady nadzorczej;
  • pismo do ogłoszeń, jeżeli spółka zamierza dokonywać ogłoszeń również poza Monitorem Sądowym i Gospodarczym.

Statut powinien również zawierać, pod rygorem bezskuteczności wobec spółki, postanowienia dotyczące:

  • liczby i rodzajów tytułów uczestnictwa w zysku lub w podziale majątku spółki oraz związanych z nimi praw;
  • wszelkich związanych z akcjami obowiązków świadczenia na rzecz spółki, poza obowiązkiem wpłacenia należności za akcje;
  • warunków i sposobu umorzenia akcji;
  • ograniczeń zbywalności akcji,
  • w przypadku przyznania uprawnień osobistych przyznanych akcjonariuszom – także te uprawnienia;
  • co najmniej przybliżonej wielkości wszystkich kosztów poniesionych lub obciążających spółkę w związku z jej utworzeniem.

Z chwilą zawiązania spółki powstaje spółka akcyjna w organizacji. 

Firma spółki może być obrana dowolnie i powinna zawierać dodatkowe oznaczenie „spółka akcyjna”.

Do powstania spółki akcyjnej wymaga się:

  • zawiązania spółki, w tym podpisania statutu przez założycieli;
  • wniesienia przez akcjonariuszy wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego
  • ustanowienia zarządu i rady nadzorczej;
  • wpisu do rejestru.

Zawiązanie spółki akcyjnej następuje z chwilą objęcia wszystkich akcji.

Zarząd zgłasza zawiązanie spółki do sądu rejestrowego właściwego ze względu na siedzibę spółki w celu wpisania spółki do rejestru. Wniosek o wpis spółki do rejestru podpisują wszyscy członkowie zarządu. Zgłoszenie spółki akcyjnej do sądu rejestrowego powinno zawierać:

  • firmę, siedzibę i adres spółki albo adres do doręczeń;
  • przedmiot działalności spółki;
  • wysokość kapitału zakładowego, liczbę i wartość nominalną akcji;
  • wysokość kapitału docelowego, jeżeli statut to przewiduje;
  • liczbę akcji uprzywilejowanych i rodzaj uprzywilejowania;
  • wzmiankę, jaka część kapitału zakładowego została pokryta przed zarejestrowaniem;
  • nazwiska i imiona członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki;
  • nazwiska i imiona członków rady nadzorczej;
  • jeżeli akcjonariusze wnoszą wkłady niepieniężne – zaznaczenie tej okoliczności;
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony;
  • jeżeli statut wskazuje pismo przeznaczone do ogłoszeń spółki – oznaczenie tego pisma;
  • jeżeli statut przewiduje przyznanie uprawnień osobistych określonym akcjonariuszom lub tytuły uczestnictwa w dochodach lub majątku spółki niewynikające z akcji – zaznaczenie tych okoliczności.

Do zgłoszenia spółki należy dołączyć:

  • statut;
  • akty notarialne o zawiązaniu spółki i objęciu akcji;
  • oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wymagane statutem wpłaty na akcje oraz wkłady niepieniężne zostały dokonane zgodnie z prawem;
  • potwierdzony przez bank lub firmę inwestycyjną dowód wpłaty na akcje, dokonanej na rachunek spółki w organizacji;
  • w przypadku gdy statut przewiduje pokrycie kapitału zakładowego wkładami niepieniężnymi po dokonaniu rejestracji, należy dołączyć oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wniesienie tych wkładów do spółki jest zapewnione zgodnie z postanowieniami statutu przed upływem określonego w ustawie terminu;
  • dokument stwierdzający ustanowienie organów spółki z wyszczególnieniem ich składu osobowego;
  • zezwolenie lub dowód zatwierdzenia statutu przez właściwy organ władzy publicznej, jeżeli są one wymagane do powstania spółki;
  • oświadczenie w formie aktu notarialnego o wysokości objętego kapitału zakładowego w przypadku gdy statut określa minimalną lub maksymalną wysokość kapitału zakładowego (W takim przypadku zawiązanie spółki następuje z chwilą objęcia przez akcjonariuszy takiej liczby akcji, których łączna wartość nominalna jest równa co najmniej minimalnej wysokości 100.000 zł.

 

Jaką spółkę wybrać?

Jaka spółka jest najlepsza? Odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa, gdyż wybór formy, w której prowadzona będzie działalność, musi być przemyślany. Przede wszystkim decyzja o tym jaką spółkę chcemy założyć powinna być podjęta po określeniu rodzaju i zakresu działalności, celów stawianych spółce, lecz również stopnia ryzyka, czy planowanych inwestycji. Dlatego też wybór formy prowadzenia działalności gospodarczej jest sprawą do każdorazowej oceny.

Kategorie

O Autorze:

Prawnik w Kancelarii Adwokackiej Andrzej Luty, Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, broniąc w Katedrze Prawa Cywilnego z wynikiem bardzo dobrym pracę magisterską na temat charakteru prawnego i istoty umów deweloperskich. Członek Krakowskiej Izby Adwokackiej. Specjalizuje się w prawie cywilnym oraz gospodarczym, w sprawach odszkodowawczych, windykacyjnych, a także doradztwie prawnym w zakresie przygotowywania, wykonywania i negocjacji umów oraz dochodzenia wszelkich roszczeń z nimi związanych. Interesuje się problematyką prawną związaną z procesem inwestycyjnym (roboty budowlane) i nieruchomościami. Występuje ponadto jako obrońca w sprawach karnych, zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i przed sądami powszechnymi.